Kendi
kendine meme muayenesi nedir ?
Kendi kendine meme muayenesi ideal olarak adet
döngüsünün 5.-7. günleri arasında, ayda bir kez yapılmalıdır.Her bilinçli kadın kendi
kendine meme muayenesi yapmayı öğrenmeli ve bu muayeneyi düzenli
olarak yapmayı alışkanlık haline getirmelidir. Memedeki
kitlelerin %80''i, bu kitleler iyi yada kötü
huylu olsun, kadınların kendisi tarafından ya tesadüfen, yada
kendi kendine meme muayenesinde keşfedilmektedir. Tesadüfen
keşfedilen kitleler genellikle çok büyük kitleler olmakta,
aksine, usulüne uygun olarak yapılan kendi kendine meme
muayenesinde daha ufak çaptaki kitleleri ve ek olarak meme
kanserine işaret edebilecek bazı bulguları keşfetme imkanı
doğmaktadır.Menopoz döneminde olan ve adet
görmeyen kadınlar ise her ayın kendi belirledikleri bir gününde bu muayeneyi
yapabilirler. Menopoz döneminde kullandıkları hormon ilaçları nedeniyle düzenli
olarak adet görmeye devam eden kadınlar da yine bu muayeneyi adet döngüsünün
5.-7. günleri arasında yapmalıdırlar.
Nasıl
yapılır ? Muayene için belden yukarısı tamamen
çıplak olmalıdır. Kendi kendine meme muayenesinin
üç ayrı aşaması vardır: * Gözle
değerlendirme,
* Yatar pozisyonda elle
değerlendirme,
* Ayakta elle değerlendirme,
1- Memelerin gözle
değerlendirilmesi Kendi kendine meme muayenesinin
ilk aşaması memelerin gözle değerlendirilmesidir. İyi aydınlatılmış bir odada
üstünüzü tamamen çıkarıp ayna karşısına geçerek meme muayenenize başlayın:Memelerinizin biçiminde veya görünüşünde herhangi bir değişiklik olup olmadığına
bakın. Memenizi kollarınız yanlara sarkıkken, başınızın üzerine kaldırmışken,
elleriniz kalçalarınıza sıkıca bastırırken ve öne doğru eğilmişken olmak üzere,
4 pozisyonda kontrol edin. Bu dört durumda da şunların var olup olmadığını
araştırın:
1- Her iki memenin şekil
ve büyüklüğünde bir farklılık
2- Meme
başında içeri doğru çekilme
3- Meme
derisi üzerinde içe çekilme
4- Meme
başlarının görünümünde farklılık (asimetri)
5- Meme
üzerindeki toplardamarlarda aşırı belirginleşme
6- Meme
başlarında veya meme derisinde olağan dışı kızarma
7- Meme
başı akıntısı
Bunlardan
en az birini tespit ederseniz hemen doktorunuza başvurun.
2- Yatar
pozisyonda elle değerlendirme
Sertçe bir
zemin üzerinde başınızın altına bir yastık ve muayene edeceğiniz memenin olduğu
omuzun altına katlanmış bir havlu koyarak yatın.
Elle değerlendirmede elin baş ve
serçe parmakları dışında kalan üç
parmağı meme dokusu üzerine
yerleştirilerek parmakların hassas
olan iç yüzeyleriyle dokuyu
hissederek yapın. Sağ memenizi sol
el, sol memenizi sağ el ile muayene
edin. Üç parmağınızla memeyi göğüs
duvarına doğru sağlam ama nazikçe
bastırın. Memelerinizin nasıl bir
yapıya sahip olduğunu hissederek
öğrenin. Memenizin üzerinde
gösterilen yönde hareket edin.
Daireler şeklinde, aşağı yukarı ya
da ışınsal olanı seçebilirsiniz.
Bunu her zaman aynı yönde yapın. Bu
sizin tüm meme alanını kontrol
ettiğinizden emin olmanıza ve her ay
memenizi nasıl hissettiğinizi
hatırlamanıza yardımcı olacaktır.
3- Ayakta elle değerlendirme
Bu muayene ideal olarak duş
altındayken sabunlu elle yapılır.
Suyun ve sabunun etkisiyle meme
dokusundaki muhtemel kitleler çok
daha kolay saptanabilir. Ayakta
muayenede önce sağ elinizi ensenize
yerleştirin ve yatar pozisyonda elle
değerlendirmede yaptığınız işlemleri
önce sağ memeniz için sonra da sol
memeniz için tekrarlayın.Bu muayene
sırasında olağan dışı bir şişlik,
sertlik tespit ederseniz hemen
doktorunuza başvurunuz.
Kendi kendine meme muayenesine
hangi yaşta başlamalı, Erken meme kanseri tanı planı ne
olmalıdır? * Aylık kendi kendine muayene
20 yaşından itibaren başlamalıdır. * Klinik meme muayenesi 20-39
yaş arası her 3 yılda, 39 yaşından sonra her yıl yapılmalıdır. * 40 yaşından itibaren
mamografi çekilmelidir. * Mamografi 40-49 yaş
arasındaki kadınlar için, önceki bulgulara göre her 1 yada 2 yılda bir
çekilmelidir. * 50 yaş ve üzeri için her yıl
mamografi çekilmelidir. * Doktor randevuları, kendi
kendine muayene ve mamografileri not etmek için kişisel bir takvim
edinilmelidir.
Az yağlı yemek, düzenli
egzersiz yapmak, sigara ve alkolden uzak durmak gereklidir.emedeki
kitlelerin %80''i kadın
tarafından yapılan bu aylık muayenede saptanır. Muayeneden sonra saptanan tüm
kitle ve değişiklikler kanser olarak değerlendirilemez. Bunların çoğu kanser
değildir. Ancak mutlaka ayrıntılı olarak bir doktor tarafından değerlendirilip
kanser olmadığınız kesinleştirilmelidir. Eğer kitlenin kanser olduğu kesinleşse
dahi, kendinizi takip ederek saptamış olduğunuz bu kitle, erken teşhis edildiği
için, hem hayat kalitesi, hem de yaşam süresi açısından size birçok kazanç
sağlayacaktır.
ÖNEMLİ ! Unutulmamalıdır ki, gözle değerlendirme aşamasında
bir sorun olduğunu düşündüğünüzde veya elinize kitle geldiğini fark ettiğinizde
gecikmeden bir genelcerrahi uzmanına başvurmalısınız.