|
|
|
|
|
|
Uzmanlık Tezi
Primer Hiperparatiroidide Cerrahi Tedavinin Solunum Fonksiyon Testleri Üzerine Etkisi
İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi - 2003 MATERYAL VE METOD İstanbu Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalında ekim 2000 ve şubat 2002 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu prospektif klinik çalışmanın amacı hiperparatiroidili hastalarda solunum fonksiyonlarının hiperkalsemiden ne şekilde etkilendiğini ve cerrahi tedavinin bu etki üzerindeki sonuçlarını incelemektir. Çalışmaya hiperparatiroidi nedeniyle ameliyat edilen 16 hasta alınmış olup, kronik akciğer hastalığı olan 2 olgu ve solunum fonksiyon testine tam olarak koopere olamayan 2 olgu çalışma dışı bırakılmıştır. Tüm hastalara ameliyat öncesi ve ameliyattan 6 ay sonra solunum fonksiyon testi yapıldı. Ayrıca solunum fonksiyon testi ile eş zamanlı olarak serum kalsiyum , parathormon ve alkali fosfataz düzeyleri saptandı. Parametrelerde , yapılan laboratuvara bağlı farklılık olmaması için tüm hastalarda solunum fonksiyon testi ve biyokimyasal tetkikler aynı merkezlerde (İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Fonksiyon Laboratuvarı ve Merkez Biyokimya Laboratuvarı) yapıldı. Tüm olgular ameliyat amacıyla cerrahi kliniğimize başvurmadan önce İç Hastalık-ları Endokrinoloji servisinde yatırılarak tetkik edildi ve cerrahi tedavi endikasyonu konuldu. Onbir hastada (%91.6) primer hiperparatiroidi , bir hastada ise (%8.4) tersiyer hiperparatiroidi saptandı. Hastaların hepsinde ameliyat öncesi görüntüleme amacıyla ultrasonografi ve paratiroid subtraction sintigrafisi, iki olguya ise ameliyat öncesi radyoaktif madde verilerek ameliyat esnasında ‘’gamma probe’’ ile lokalizasyon çalışması yapıldı. Herhangi bir akciğer hastalığı olmayan ve nontoksik multinodüler guatr nedeniyle ameliyat olan 10 hasta kontrol grubu olarak alındı. Bu hastalara da çalışma grubunda olduğu gibi ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 6. ayda solunum fonksiyon testi ve eş zamanlı serum kalsiyum, alkalen fosfataz ve parathormon düzeyi tayini yapıldı. Serum kalsiyum ve alkali fosfataz düzeyi normal sınırlarda olmayan hastalar kontrol grubu dışında bırakıldı. Her iki grupta da ameliyat öncesi ve sonrası solunum fonksiyon testi sonuçları ve serum kalsiyum, alkalen fosfataz ve parathormon değerleri kaydedildi. Solunum fonksi-yon testi sonuçlarında zorlu vital kapasite (FVC) ve 1. saniye zorlu ekspirasyon hacmi (FEV1) istatistiksel olarak incelendi. Sonuçların istatistiksel değerlendirilmesinde Wilcoxon Signed Ranks Test kullanıldı ve p < 0.05 anlamlı kabul edildi. SONUÇHiperparatiroidinin en etkin tedavi şekli cerrahi girişimdir. Deneyimli merkezlerde cerrahi tedavi sonucu normokalsemi sağlanma oranı %95 in üzerinde olup, komplikasyon oranı sıfıra yakındır. Hiperparatiroidide, hemen tüm sistemleri ilgilendiren farklı semptomlar olabilmekle birlikte yorgunluk ve kas güçsüzlüğü hastaların hemen hepsinde ortak yakınmadır. Hiperparatiroidili hastalarda normal kişilere göre kas kasılma gücünde belirgin azalma olur ve paratiroidektomiden sonra ise kas gücü anlamlı olarak artar. Ayrıca istatistiksel olarak anlamlılık saptanmamakla birlikte hastaların büyük bölümünde, yorgunluk hissinde azalma ve kas çalışma kapasitesinde artış sonucu yaşam kalitesi yükselir. Müsküler bulguların şiddeti ve ameliyattan sonra düzelmesi kalsiyum yüksekliği ve hastalığın süresi ile bağlantılıdır. Diğer bir deyişle, uzun süreli veya ağır hiperkalsemide, hafif veya orta derecede hiperkalsemiye göre kas bulguları daha belirgin olmakla birlikte, ameliyattan sonra elde edilen iyileşme de daha yüksek oranda olur.
Hiperparatiroidi , solunum kaslarının fonksiyonunda bozulmaya neden olur. Hiperkalsemide hem zorlu vital kapasite ve hem de zorlu ekspirasyon hacmi anlamlı şekilde azalır. Cerrahi girişim sonucu normokalsemi sağlanması ile solunum fonksiyonları da normal sınırlara döner.
Hiperparatiroidide, ameliyat riski olmayan hastalarda cerrahi girişim seçkin tedavi yöntemidir. Normokalsemi sağlanması ile kas gücünde oluşan iyileşme sonucu hastaların yaşam kalitesi yükselir. Hiperparatiroidide solunum kaslarında da ciddi güçsüzlük olabileceği gözönünde bulundurulmalı ve özellikle uzun süreli veya ağır hiperkalsemide ameliyat öncesi solunum fonksiyon testleri değerlendirilmelidir. . ÖZETHiperparatiroidili hastalarda solunum fonksiyonlarının hiperkalsemiden ne şekilde etkilendiğini ve cerrahi tedavinin bu etki üzerindeki sonuçlarını incelemek amacıyla, İstanbu Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalında ekim 2000 ve şubat 2002 tarihleri arasında hiperparatiroidi nedeniyle ameliyat edilen 16 hasta çalışma grubu olarak alındı. Kontrol grubuna ise nontoksik multinodüler guatr nedeniyle ameliyat edilen 10 hasta alındı. Her iki grupta da ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası solunum fonksiyon testi sonuçları ve serum kalsiyum, alkalen fosfataz ve parathormon değerleri kaydedildi. Solunum fonksiyon testi sonuçlarındazorlu vital kapasite (FVC) ve 1. saniye zorlu ekspirasyon hacmi (FEV1) istatistikselolarak incelendi.
Çalışma grubunda ameliyat sonrası 6. ayda ortalama serum kalsiyum, alkalen fosfataz ve parathormon düzeyi ameliyat öncesi düzeylere göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0.002). Hiperparatiroidili hastalarda ameliyat sonrası 6. ayda yapılan solunum fonksiyon testlerindeki ortalama FVC ve FEV 1 değerlerinin ameliyat öncesi değerlere göre anlamlı olarak iyileşme gösterdiği saptandı (p= 0.002). Kontrol grubunda ise ameliyat öncesi ve sonrası solunum fonksiyon test sonuçları arasında önemli fark bulunmadı (p>0,5).
Sonuç olarak hiperparatiroidi , solunum kaslarının fonksiyonunda bozulmaya neden olmakta ve hem zorlu vital kapasite hem de zorlu ekspirasyon hacmi anlamlı şekilde azalmaktadır. Cerrahi girişim sonucu normokalsemi sağlanması ile biyokimya-sal değerlerde olduğu gibi solunum fonksiyonlarında da anlamlı şekilde iyileşmeler olmaktadır. |
|
|