Yüzeysel toplardamarların
uzayıp büklümlü genişlemiş
hale gelmesi varis olarak
tanımlanmaktadır.
Kanı kalbe geri taşıyan
damarlar toplardamar olarak
adlandırılır. Bu
damarlar
kan akışının kalbe
doğru tek yönlü olmasını
sağlayan kapakçıklar
içerirler. Toplardamarlarda
oluşan tıkanıklıklar ve
aşırı basınç bu
kapakçıkların düzgün
kapanmasını engelleyerek
geriye doğru kaçaklara sebep
olurlar. Sonuçta
bacaklardaki yüzeysel
toplardamarlar genişler,
uzar ve büklümlü bir görüntü
ile varisler oluşur.
Varis Neden Oluşur ?
Ailevi yatkınlık Annesinde
yada babasında varis olan bir kişide
en sık varis sebebi olan kapakcık
bozukluğu görülme ihtimali % 95
tir.Kapakcık bozukluğu diğer varis
sebepleriyle birleşince varis ortaya
çıkar.Ailesinde varis olan bir
kişide varis görülme ihtimali % 70
tir.
Sebebi çok açık olmamakla birlikte
son zamanlarda yapılan ileri teknik
araştırmalarda varis olan hastaların
damar cidar ve kapakcıklarında bakır
elemntinin normalden daha düşük
olduğu tesbit edilmiştir.
Yaşam
tarzı (Meslek, hareketsiz yaşam) Tek başına
etken olma ihtimali
zayıftır.Bacaklar daha aşağıdan
gelen kirli kanı adım attıkça
kasların kasılarak yaptığı hareketle
kalp gibi yukarı doğru
pompalar.Diğer nedenlerle birliktede
olsada dar alanda hareketsiz bir
şekilde ayakta durmayı gerektiren
berberlik, cerrahlık,öğretmenlik
gibi mesleklerde bacaklar pompa
görevini yapamadığından varis daha
sık rastlanmaktadır.Meslek dışında
ayrıca daha çok dinlenmeyi seven,
yürümeyen,saatlerce televizyon
izleyen sahıslarda varis olma
ihtimali daha yüksektir.
Cinsiyet
Kadınlarda varis görülme sıklığı
erkeklerden 5 kat daha fazladır
bunun nedenleri:
Kadının doğasında olan östrojen,
Doğum kontrolü amacıyla alınan
östrojen,
Hamilelik süresince bacaklardan
dönen damarlara uygulanan basınç,
Doğum eylemi anında uygulanan yüksek
basınçtır.
Çok sayıda doğum
Şişmanlık
Aşırı kilo toplar damar kanının geri
dönüşünü güçleştirdiğinden
şişmanlarda varis daha sık
görülmektedir.Ciltaltı yağ dokusunun
fazla olması sebebiyle daha zor
teşhis edilir.
Kabızlık
Kronik kabızlık hergün ıkınarak
bacakların toplar damarlarına
uygulanan basıncı artırır. Uygulanan
basınç damar duvarını zamanla
zayıflatarak varis oluşumuna sebep
olabilir.
İleri yaş
Yıllar geçtikçe bütün dokular
yıpranarak sağlamlığını yitirir,
yaşın getirdiği hareketsizlikte
eklendiğinde varis görülme sıklığı
artar.70 yaşında bir kadında kalın
veya ince varis görülme ihtimali %
100 yakındır.
İlaç Kullanımı
Doğum kontrolü ve menopozda
uygulanan hormon tedavisinde
kullanılan östrojenin damar
duvarında oluşturduğu zayıflama
varise sebep olabilir.
Doğumsal varisler
Primer varis te denir sebebi çok
açık olmamakla birlikte daha çok
damar duvarının elastikiyetinin
azalması,toplar damarı basınçtan
koruyan kapakcıkların yokluğu veya
yetersizliği sebep olarak
gösterilir.Primer varisler daha çok
diz ve daha aşağıda oluşur.
Nasıl
Tanı Konulur ?
Özellikle ailesinde varis hastalığı
olan bireyler ailesel yatkınlık
sebebiyle öneriler konusunda daha
dikkatli olmalıdırlar. Varis
hastalığından korunmak veya var olan
varisin ilerlemesini önlemek için:
Uzun süreli yolculuk
çalışma gibi durumlarda molalar iyi
değerlendirilmeli kısa sürede olsa
yürüyüş veya egzersiz yapılmalı
Mola verilemiyorsa sık sık bacak
kaslarını çalıştıracak hareketler
yapılmalı
Kaplıca,sauna ve hamam gibi sıcak
ortamlarda uzun kalınmamalı
Hareketli hayat tercih edilmeli
ileri yaş bile olsa yürüyüş rutin
yapılmalı
Aşırı kilolar azaltılmalı
Bacakların üst kısmını daha çok
sıkan çorap pantolon gibi giysiler
giyilmemeli Özellikle belirgin
varisleri olanlar ve gebeler uygun
ölçülerde varis çorabı giymeli